IV. Funkcje / Paranoid, moi? Temat inwigilacji w filmach dokumentalnych głównego nurtu

Peter Ole Pedersen, Jan Løhmann Stephens

Abstrakt


Autorzy badają w jaki sposób dyskurs nad inwigilacją i szeroko pojęte studia nad tym zagadnieniem (surveillance studies) manifestują się w filmach dokumentalnych mających charakter popularyzatorski, skierowanych do masowego widza. Przedmiotem krytycznej analizy jest tu Erasing David (2010), hybrydyczny dokument utrzymany w tradycji osobistych, populistycznych filmów Michaela Moore’a, zrealizowany przez brytyjskiego reżysera Davida Bonda. Pedersen i Stephensen poddają krytycznej ocenie formę filmu, jak również problematyczny sposób ukazania i tematyzowana przez reżysera inwigilacji. W tym celu przedstawiają autorską typologię dyskursów i perspektyw opisujących to zjawisko. Autorzy stawiają też pytania o charakter relacji między kinem dokumentalnym (praktyką artystyczną), inwigilacją (praktyką społeczną) i poświęconym jej dyskursem (teorią), a także o skuteczność teorii i praktyki, u podstaw której leży otwarta krytyka lub subwersja inwigilacji.

Paranoid, moi?
Surveillance and the Popular Cultural Documentary

Authors research the ways in which surveillance discourse and studies on surveillance phenomena manifest itself in mainstream documentary filmmaking. The subject of this critical case study is David Bond’s Erasing David (2010), hybrid documentary which aesthetics and conceptual roots are clearly embedded in the tradition of Michael Moore’s subjective, populist filmmaking. Pedersen and Stephenson’s critical analysis of Bond’s documentary follows issues of both the form and the problematic way in which surveillance was represented and conceptualized by the filmmaker. In order to articulate their reservations they introduce a typology of discoursed and critical perspectives dominating the ways in which surveillance phenomena is usually introduced. Authors ask about the character of interrelations between documentary cinema (artistic practice), surveillance (social practice), and academic discourses on surveillance (theory), eventually sharing a comment on the efficiency of this theoretical and practical works that were intended as openly critical or subversive.

Pełny tekst:

PDF